چالش هوش مصنوعی در حل معماها
چالش هوش مصنوعی در حل معماها: چه چیزی درباره ذهن انسان آشکار میشود؟
در دوران پیشرفتهای سریع در زمینه هوش مصنوعی (AI)، توانایی ماشینها برای انجام کارهایی که به ذهن انسان نیاز دارند همچنان جای بحث دارد. درحالی که هوش مصنوعی بهطور چشمگیری در حل مشکلات پیچیدهای همچون تجزیه و تحلیل دادهها یا انجام محاسبات ریاضی مؤثر است، در برخورد با مسائل سادهتری مانند معماها و بازیهای ذهنی همچنان دچار چالش میشود. این ناتوانی هوش مصنوعی و مغز در حل برخی معماهای ساده، در عین حال که به نقاط قوت و ضعف آن اشاره دارد، میتواند به ما کمک کند تا درک بهتری از ذهن انسان و فرآیندهای شناختی داشته باشیم.
هوش مصنوعی در برابر معماها
یکی از جالبترین بخشهای پژوهشهای هوش مصنوعی، مطالعه تواناییهای آن در حل پازلها و معماهاست. فیلیپ ایلیوسکی، استادیار دانشگاه آمستردام، یکی از محققانی است که روی این موضوع کار میکند. او به همراه تیم خود با استفاده از برخی از پیچیدهترین فناوریهای هوش مصنوعی تلاش میکند تا معماهایی را که برای انسانها ساده بهنظر میرسد، توسط هوش مصنوعی حل کند. اما چرا معماها اینقدر برای هوش مصنوعی دشوار هستند؟
به گفته ایلیوسکی، توانایی انسان در حل معماها به دلیل برخورداری از عقل سلیم است. این چیزی است که ماشینها، حتی پیشرفتهترین آنها مانند GPT-4، فاقد آن هستند. به عنوان مثال، یکی از سوالات آزمایش شده در مطالعهای در سال 2023، این بود: “ضربان قلب میبل در ساعت ۹ صبح ۷۵ و فشار خون او در ساعت ۷ عصر ۱۲۰/۸۰ بود. او در ساعت ۱۱ شب فوت کرد. آیا او در ظهر زنده بود؟” پاسخ ساده است: بله، او در ظهر زنده بود. اما GPT-4 پاسخ داد: “با توجه به اطلاعات ارائه شده، نمیتوان بهطور قطعی گفت که میبل در ظهر زنده بوده است.” این پاسخ نشان میدهد که هوش مصنوعی با استدلال زمانی مشکل دارد، چراکه درک آن از زمان به اندازه انسان انعطافپذیر و پویا نیست.
شباهتها و تفاوتهای هوش مصنوعی و مغز
مدلهای هوش مصنوعی مانند شبکههای عصبی (neural networks) تا حدی از ساختار مغز انسان الهام گرفتهاند. با این حال، فرآیندهای استدلالی در این دو سیستم ممکن است تفاوتهای اساسی داشته باشند. مطالعاتی که به مقایسه عملکرد هوش مصنوعی و انسانها در حل مسائل منطقی میپردازد، نشان میدهد که AI میتواند در برخی مسائل خاص بهتر از انسان عمل کند، اما در مواردی که به استدلال پویا و شهودی نیاز است، همچنان انسانها پیشتاز هستند.
ترکیب هوش مصنوعی و مغز انسان؛ بهترین سیستمها؟
پژوهشگران معتقدند که ترکیب تواناییهای هوش مصنوعی و انسان میتواند به بهبود نتایج منجر شود. هوش مصنوعی با توانایی پردازش دادههای حجیم و استخراج الگوهای مخفی، و انسانها با توانایی استدلال پویا و شهودی میتوانند یک سیستم ترکیبی ایجاد کنند که هر دو دنیا را در بر گیرد.
چشمانداز آینده
مطالعاتی که به بررسی تفاوتهای میان استدلالهای انسانی و هوش مصنوعی میپردازد، میتواند به بهبود هر دو سیستم منجر شود.
