هشدار حقوقی آمازون به پرپلکسی بابت مرورگر هوش مصنوعی
آمازون به شرکت پرپلکسی (Perplexity) اعلام کرده است که مرورگر عاملمحور (agentic browser) خود را از فروشگاه آنلاین آمازون خارج کند؛ موضوعی که هر دو شرکت روز سهشنبه بهصورت عمومی تأیید کردند.
به گفته آمازون، این شرکت چندین بار به پرپلکسی هشدار داده بود که ابزار هوش مصنوعی آن با نام Comet – دستیار خرید هوشمند پرپلکسی – با شناسایی نکردن خود بهعنوان یک عامل (agent)، در حال نقض شرایط خدمات آمازون است. در نهایت، آمازون نامهای رسمی و هشدارآمیز موسوم به «cease-and-desist» برای پرپلکسی ارسال کرد. پرپلکسی در واکنش، با انتشار یادداشتی با عنوان «قلدری، نوآوری نیست»، از اقدام آمازون انتقاد کرد.
در این یادداشت، پرپلکسی نوشته است:
«این هفته، پرپلکسی یک تهدید حقوقی تهاجمی از سوی آمازون دریافت کرد که خواستار ممنوعیت استفاده کاربران Comet از دستیار هوش مصنوعی خود در سایت آمازون شده است. این نخستین اقدام حقوقی آمازون علیه یک شرکت هوش مصنوعی است و تهدیدی برای همه کاربران اینترنت محسوب میشود.»
پرپلکسی استدلال میکند که از آنجا که عامل هوش مصنوعی این شرکت بهنیابت از کاربر انسانی عمل میکند، از همان مجوزها و دسترسیهای کاربر برخوردار است و بنابراین نیازی به معرفی خود بهعنوان «عامل مستقل» ندارد.
اما آمازون در پاسخ خود یادآور شده است که سایر پلتفرمها و عاملهای شخص ثالث که از طرف کاربران فعالیت میکنند، شناسایی خود را انجام میدهند. آمازون در بیانیهاش توضیح داده است:
«این همان روشی است که سایر کسبوکارها عمل میکنند؛ از جمله اپلیکیشنهای سفارش غذا و رستورانهایی که با آنها همکاری دارند، برنامههای خدمات تحویل و فروشگاههایی که از آنها خرید میکنند، و آژانسهای مسافرتی آنلاین و خطوط هوایی که برای مشتریان بلیت رزرو میکنند.»
به بیان دیگر، اگر دیدگاه آمازون را بپذیریم، پرپلکسی میتواند با معرفی رسمی عامل خود، همچنان خرید از آمازون را ادامه دهد. البته خطر این وجود دارد که آمازون – که خود یک ربات خرید با نام Rufus دارد – هرگونه عامل خرید شخص ثالث مانند Comet را نیز از دسترسی به پلتفرم خود مسدود کند.
آمازون در بیانیهاش تلویحاً به این موضوع اشاره کرده و نوشته است:
«بهنظر ما کاملاً روشن است که اپلیکیشنهای شخص ثالث که بهنمایندگی از مشتریان از سایر کسبوکارها خرید میکنند، باید بهصورت شفاف فعالیت کرده و به تصمیم ارائهدهندگان خدمات – درباره مشارکت یا عدم مشارکت – احترام بگذارند.»
پرپلکسی در مقابل ادعا میکند آمازون قصد دارد دستیار خرید خود را به این دلیل مسدود کند که میخواهد کنترل تبلیغات و جایگاههای محصول را در اختیار خود نگه دارد. به باور پرپلکسی، برخلاف یک کاربر انسانی که ممکن است در حین خرید دچار وسوسه خریدهای جانبی شود، ربات خرید Comet دقیقاً و فقط همان محصولی را که کاربر درخواست کرده، خریداری میکند و وارد چرخه تبلیغات آمازون نمیشود.
این موضوع یادآور ماجرایی مشابه در چند ماه پیش است؛ زمانی که Cloudflare در گزارشی پرپلکسی را به جمعآوری (scraping) دادهها از وبسایتها متهم کرد، حتی در مواردی که آن سایتها دسترسی رباتهای هوش مصنوعی را مسدود کرده بودند. با این حال، بسیاری از کاربران از پرپلکسی دفاع کردند، چراکه در آن مورد، رفتار این شرکت شباهت زیادی به عملکرد مرورگرهای معمولی انسانی داشت.
در عین حال، Cloudflare اشاره کرده بود که پرپلکسی در برخی موارد، هنگام دسترسی به وبسایتهایی که حضور ربات را ممنوع کرده بودند، هویت خود را پنهان کرده است؛ روشی که باعث بحثبرانگیز شدن رفتار آن شد.
همانطور که TechCrunch گزارش داده بود، این ماجرا پیشدرآمدی بر چالشهای آینده دنیای عاملهای هوشمند (Agentic AI) است؛ جهانی که در آن، کاربران و شرکتها انجام خرید، رزرو سفر و سفارش غذا را به رباتهای خودکار میسپارند. در چنین شرایطی، آیا برای وبسایتها بهتر است این رباتها را بهطور کامل مسدود کنند یا باید راهی برای همکاری با آنها پیدا شود؟
پرپلکسی معتقد است که آمازون در حال ایجاد یک سابقه مهم است. بهعنوان غول بلامنازع تجارت الکترونیک، آمازون عملاً اعلام میکند که مسیر درست برای فعالیت عاملهای هوش مصنوعی، شفافیت کامل و اجازه تصمیمگیری نهایی به وبسایت میزبان است.
