شکایت نیویورکتایمز از Perplexity به اتهام نقض حق نشر
روز جمعه، روزنامه نیویورکتایمز شکایتی را علیه استارتاپ جستجوی هوش مصنوعی Perplexity بهاتهام نقض حق نشر ثبت کرد؛ این دومین دعوی حقوقی این روزنامه علیه یک شرکت هوش مصنوعی است. علاوه بر نیویورکتایمز، چندین رسانه دیگر از جمله شیکاگو تریبیون نیز طی همین هفته شکایاتی علیه پرفلکسی مطرح کردهاند.
در متن شکایت آمده است که «پرفلکسی خدمات و محصولات تجاریای را به کاربران خود ارائه میکند که جایگزین محتوای نیویورکتایمز میشود، بدون آنکه اجازهای دریافت کرده یا هزینهای پرداخت کند.»
این شکایت – در حالی که بسیاری از ناشران، از جمله نیویورکتایمز، همچنان در حال مذاکره برای عقد قرارداد با شرکتهای هوش مصنوعی هستند – بخشی از همان استراتژی سالهای اخیر ناشران است: آنها با آگاهی از توقفناپذیر بودن موج هوش مصنوعی، تلاش میکنند از ابزار دعوی حقوقی برای کسب اهرمی در مذاکرات استفاده کنند تا شرکتهای هوش مصنوعی را وادار به دریافت مجوز رسمی و پرداخت هزینه جهت استفاده از محتوای تولیدکنندگان کنند و در نتیجه، بقای اقتصادی روزنامهنگاری اصیل را حفظ نمایند.
پرفلکسی سال گذشته برای پاسخ به درخواست ناشران، «برنامه ناشران» را معرفی کرد؛ طرحی که به رسانههای مشارکتکننده مانند گَنِت، تایم، فورچون و لسآنجلس تایمز سهمی از درآمد تبلیغات را اختصاص میدهد. این استارتاپ همچنین در ماه اوت سرویس «Comet Plus» را راهاندازی کرد که ۸۰ درصد از اشتراک ماهانه ۵ دلاری کاربران را به ناشران عضو اختصاص میدهد، و اخیراً نیز با گتی ایمیجز یک قرارداد چندساله صدور مجوز امضا کرده است.
گرهام جیمز، سخنگوی نیویورکتایمز، در بیانیهای گفت: «در حالی که ما به استفاده و توسعه اخلاقی و مسئولانه هوش مصنوعی باور داریم، قویاً با استفاده بدون مجوز پرفلکسی از محتوای خود برای توسعه و ترویج محصولاتش مخالف هستیم. ما همچنان برای پاسخگو کردن شرکتهایی که ارزش کار ما را نادیده میگیرند، تلاش خواهیم کرد.»
مشابه شکایت شیکاگو تریبیون، نیویورکتایمز نیز به روش پاسخدهی پرفلکسی اعتراض دارد؛ روشی که در آن سیستم با جمعآوری داده از وبسایتها و پایگاههای اطلاعاتی و استفاده از فناوری بازیابی تقویتشده با تولید (RAG)، پاسخهایی برای کاربران تولید میکند، از جمله در قالب چتباتها و دستیار مرورگر «Comet».
در شکایت آمده است: «پرفلکسی سپس محتوای اصلی را در قالب پاسخهای مکتوب به کاربران بازبستهبندی میکند. این پاسخها اغلب نقلقول مستقیم یا تقریباً مستقیم، خلاصه یا نسخههای تلخیصشده محتوای اصلی هستند، از جمله آثار دارای حق نشر نیویورکتایمز.»
جیمز در ادامه بیانیه خود افزود: «فناوری RAG به پرفلکسی اجازه میدهد از پشت دیوار پرداخت ما عبور کرده و محتوا را در لحظه برای مشتریانش ارائه دهد. در حالی که این محتوا فقط باید برای مشترکان پرداختکننده ما در دسترس باشد.»
نیویورکتایمز همچنین ادعا میکند موتور جستجوی پرفلکسی اطلاعات نادرست تولید کرده و آنها را به اشتباه به این روزنامه نسبت داده که موجب لطمه به اعتبارش شده است.
جسی دویِر، رئیس بخش ارتباطات پرفلکسی، در گفتوگو با تککرانچ اظهار کرد: «ناشران صد سال است که از فناوریهای جدید شکایت میکنند؛ از رادیو و تلویزیون گرفته تا اینترنت، شبکههای اجتماعی و اکنون هوش مصنوعی. خوشبختانه هیچکدام مانع پیشرفت نشدهاند، وگرنه اکنون داشتیم همه چیز را از طریق تلگراف به هم مخابره میکردیم.»
(با این حال، ناشران در برخی مقاطع بر سر فناوریهای جدید به پیروزیهای مهم حقوقی دست یافتهاند؛ از جمله توافقها، رژیمهای صدور مجوز و سوابق قضایی.)
این دعوی حقوقی تنها یک سال پس از آن مطرح میشود که نیویورکتایمز یک اخطار توقف فعالیت برای پرفلکسی ارسال کرد و خواستار توقف استفاده از محتوایش در خلاصهها و دیگر خروجیها شد. این رسانه میگوید طی ۱۸ ماه گذشته چندین بار از پرفلکسی خواسته استفاده از محتوای آن را متوقف کند، مگر آنکه توافقی رسمی حاصل شود.
این نخستین نزاع حقوقی نیویورکتایمز با یک شرکت هوش مصنوعی نیست. این روزنامه پیشتر از OpenAI و حامی آن مایکروسافت نیز به دلیل آموزش مدلهای هوش مصنوعی با میلیونها مقاله نیویورکتایمز بدون پرداخت هزینه شکایت کرده است. اوپناِیآی مدعی است که استفاده از دادههای عمومی برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی، «استفاده منصفانه» محسوب میشود و حتی ادعا کرده نیویورکتایمز عمداً تلاش کرده شواهد علیه ChatGPT تولید کند.
آن پرونده همچنان ادامه دارد، اما شکایت مشابهی که علیه رقیب اوپناِیآی، Anthropic، مطرح شده میتواند در تعیین حدود استفاده منصفانه برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی نقش تعیینکننده داشته باشد. در آن پرونده، ناشران و نویسندگان مدعی شدند این شرکت از کتابهای دزدی شده برای آموزش مدلهایش استفاده کرده است. دادگاه حکم داد استفاده از کتابهای قانونی ممکن است در چارچوب استفاده منصفانه قرار گیرد، اما کتابهای غیرقانونی نقض حق نشر است. آنتروپیک سرانجام با پرداخت ۱.۵ میلیارد دلار پرونده را مختومه کرد.
شکایت جدید نیویورکتایمز فشار حقوقی بر پرفلکسی را افزایش داده است. سال گذشته نیوز کورپ (مالک والاستریت ژورنال، بارونز و نیویورک پست) ادعاهای مشابهی علیه پرفلکسی مطرح کرد. در سال ۲۰۲۵ نیز این فهرست شامل بریتانیکا، مریام-وبستر، نیکی، آساهی شیمبون و ردیت شد.
رسانههایی مانند وایرد و فوربز نیز پرفلکسی را به سرقت ادبی و خزیدن غیراخلاقی در سایتهایی متهم کردهاند که صریحاً اعلام کردهاند اجازه خزیدن نمیدهند. این ادعا اخیراً توسط Cloudflare نیز تایید شده است.
در شکایت خود، نیویورکتایمز از دادگاه درخواست کرده پرفلکسی را ملزم به جبران خسارات واردشده کند و استفاده این شرکت از محتوای روزنامه را ممنوع اعلام نماید.
با این حال، نیویورکتایمز نشان داده که مخالف همکاری با شرکتهایی نیست که برای استفاده از محتوای خبرنگارانش هزینه میپردازند. این روزنامه امسال یک قرارداد چندساله با آمازون برای صدور مجوز محتوای خود جهت آموزش مدلهای هوش مصنوعی این شرکت امضا کرد. چندین ناشر دیگر نیز قراردادهای مشابهی با شرکتهای هوش مصنوعی برای آموزش مدلها و استفاده از محتوا در پاسخهای چتباتها امضا کردهاند. اوپناِیآی تاکنون با آسوشیتدپرس، آکسل اشپرینگر، وکس مدیا، آتلانتیک و دیگران توافق همکاری داشته است.
این مقاله با افزودن بیانیه پرفلکسی بهروزرسانی شده است.
